«Алтын Кӧӧк» хай-балеттi ЛНР-да паза ДНР-да кӧрiп алғаннар

Пресс-конференция. Хакас филармонияның «Ӱлгер» паза «Кӱн сузы» ансамбльлары «Улуғ гастрольлар» федеральнай программаҷа ЛНР-зар паза ДНР-зар «Алтын Кӧӧк» хай-балеттi ал чӧргеннер.

Республиканың саблығ ан­самбльларының ар­тист­терi ыраххы чорыхтары хайди салылғаннаңар хабарҷыларнаң ӱлескеннер. Пресс-конференцияны Хака­сия­ның куль­тура министрi Светлана Окольникова апар­ған.

– Пiске пу чайаачы чорыхты тӧстирге Россияның культура министерствозы паза РОСКОНЦЕРТ полысханнар. Гастрольларнаң айлан­ған соонаң мин ДНР-ның культура министрi Михаил Васильевич Желтяковтың алғыс­тас пiчиин алғам. Ол сiрернi, артисттернi, чылығ сӧстернең алғыстапча. Позым пiстiң ӧмелернiң ӱчӱн тың сағыссы­раам. Чайаа­чы делегацияның устағҷызы Валентина Ивановна Лебедеванаң ӱзiгi чох палғалыс тутхам. Сiрер Лугансктаң сығыбысханнарыңда, Старобельск городта студенттернiң общежитиезiн чара чачырадыбысханнар. Хаҷан ни хорғыс чох орынға чидiп аларзар тiп тың пичелленгем. Худайнаң, прай амыр-иптiг ирт парған, сiрер ибзер изен-хазых айлан­ғазар, – тоғазығны асхан регионның культура министрi Светлана Анатольевна.

Хакасиядаң парған ӧмелер «Алтын Кӧӧк» хай-балеттi пастап Червонопартизанск­тағы В.И.Лениннiң адынаң Культура ӧргезiнде, анаң Лугансктағы академическай филармонияда, Новоазовсктағы культура-тынағ кiнiнде паза Донецктегi славянскай культура кiнiнде кӧзiткеннер.

– Мин Луганскта 2023 чылда пастағызын полғам паза ам чӧрдiм. Пу тус аразына город тың алыс парған. Анда парктар, олған паза спорт площадкалары тоғынчалар, чуртағҷылар тасхар кӧп пас чӧрчелер. Донецкте чоллар чахсы тыхталчалар. Червонопартизансктағы Культура ӧргезiн чахсы иптебiстiрлер, анда прай ниме нап-наа. Пiс нааҷылалған культура учреж­дениезiне сыйыхтар читiргебiс. – чоохтаан Хакас филармония директорының орын­ҷызы, делегацияның устағ­ҷызы Валентина Лебедева.

«Алтын Кӧӧк» хай-балет­тi чуртасха кирерге Хакасия культуразының саблығ то­ғын­ҷызы, «Кӱн сузы» хакас теелбек ансамбльының устағҷызы Наталья Апуневич сағын таап алған. Аның тун кӧзiдии 2014 чылда полған. 

Саблығ ойынны Франция­дағы Канны городта паза Италиядағы Венеция, Бари городтарда кӧрiп алғаннар. Амды ЛНР-ның паза ДНР-ның чуртағҷыларына аннаң ӧкерсiнiп алар оңдай полды. Хай-балеттi кӧг  саринаң «Ӱлгер» ӧме чазапча, ойынны «Кӱн сузы» ансамбльның артисттерi «тiрiлдiрчелер».

– «Улуғ гастрольлар» программаҷа ыраххы чорыхха чахсы чӧр килгебiс. Чолыбыс оой салылған, истiг аалҷылар туразында тохтаабыс, пiстi чахсы азырааннар, прай ниме пӧзiк синде ирт парған. Пiстiң спектакльға килген кӧрiгҷiлер аны чағын алғаннар, чылығ алғыстастар читiргеннер. Пiс­тiң ӧме чахсы тоғыныбысхан, аның ӱчӱн артисттерге, кӧг­ҷiлерге, хоосчыларға улуғ ал­ғызым читiрчем, – таных­таан Наталья Апуневич.

«Алтын Кӧӧк» хай-балет­те ӧӧн матырны «Кӱн сузы» ансамбльның артизi Таптан Молат Ах Хасха ойнапча. Пресс-­конференцияда ол iдӧк позының сағыстарынаң ӱлескен:

– Пiс пастап самолёттығ учуххабыс, анаң чолыбысты поездтiг узаратхабыс, соонаң автобусха одырыбысхабыс. Кӧ­нi чоохтаза, чолға илееде тус паза кӱс хорап парған. Че пiс майыхханыбысты сизiнмеебiс, хай-балеттi пӧзiк синде кӧзiт пиргебiс. Анаң пазох автобустығ пасха городсар парғабыс. Чол чағын нимес, че сценазар сыхса, кiзi майыхханын ундут салча, пазох кӱс хозыл парча. Спектакль соонаң кӧрiгҷiлернiң алғыс­тас сӧстерiн истерге уғаа ӧрiнiстiг пiлдiрче, анзы чӱреебiстi чылытча, кӧңнiбiстi кӧдiрче, – теен артист.

«Кӱн сузы» ансамбльның артизi Айлаң Хахпына хай-балетте алыптың кӧӧленчеткен хызын ойнапча. Пу чорыхта аның кӧңнiне Донецктегi музей кiртiр. 

Пресс-конференцияда «Ӱлгер» ан­самбльның артизi Чебочак Айбике Пӧгечi  араласхан. Ол саблығ ӧмеде 15 чыл iстен парир. Анда ол сарнапча паза топчыл хомыснаң ойнапча.

– Чорыхтарға чӧрген городтарда кии сыхтығ. Пiстiң кӧг тирiглерi ағастаң, тууптаң идiлгеннер, аннаңар пасха кииге хыллары алысханнар. Андағ даа полза, пic хай-балеттiң кӧглерiн чалтырама толдырыбысхабыс. Кӧрiгҷiлер чылығ удурлааннар, iзiг айа сабыстарын читiргеннер, «Браво!» хысхырғаннар. Андағ ӱндезiге пiстiң чӱрее­бiске часка толған. Хакасияның культура министерствозына, пiстi мындағ чахсы гастрольларға ысхан ӱчӱн, улуғ алғызым читiрчем. Чорыхтар пiске тилирге оңдай пирче. Чорыхтарда чуртас таа ӧңнiг парча, – кӧңнiнең ӱлескен Айбике Пӧгечi.  

В.Г.Чаптыковтың адынаң Ха­кас национальнай филармонияның директоры Вячеслав Инкижеков, артисттернiң тӱзiмнiг чорыхтары ӱчӱн, РОСКОНЦЕРТ-ха улуғ алғызын читiрген.

– РОСКОНЦЕРТ пiске киртiнче, iзенче, аннаңар чахсы полысча. Мындағ улуғ чорыхтарға федеральнай синде дее ахча таап аларға оой нимес, аннаңар гастрольларға иң артыхтарны ызарға кӱстенчелер. РОСКОНЦЕРТ пiстi iзестiг партнёрлар тiп санапча. Артисттерiбiс алнында турғызылған пӧгiннернi толдыразынаң паза турыстығ толдырыбысханнар. Аның ӱчӱн прайзына алғызым читiрчем, – теен филармонияның устағҷызы.